Özel Ağaçlandırma Başvurusu Nasıl Yapılır? (2026 Güncel Rehber)

Yazarlar: Mehmet Selim AÇAR, Orman Yüksek Mühendisi · İshak YETİM, Orman Yüksek Mühendisi · Son güncelleme: 28.10.2026

Bozuk veya açıklık vasıftaki bir Devlet ormanı sahasını ya da Hazineye ait boş bir araziyi ceviz, badem, antepfıstığı veya fıstıkçamı gibi gelir getiren ağaçlarla değerlendirmek istiyorsanız, bunun yasal yolu özel ağaçlandırmadır. Bu yazıda, yürürlükteki mevzuata ve Orman Genel Müdürlüğünün (OGM) duyurularına göre başvurunun nereye, ne zaman ve hangi belgelerle yapıldığını; başvurudan saha teslimine kadar her adımı ve sürelerini sade bir dille anlatıyoruz.

Özel ağaçlandırma nedir?

Özel ağaçlandırma; gerçek kişilerin, şirketlerin, köy tüzel kişiliklerinin ve kamu kurumlarının, onaylı bir uygulama projesine bağlı kalarak kendi adlarına yaptıkları ağaçlandırmadır. OGM’nin yaptığı ağaçlandırmadan farkı, yatırımı ve bakımı izin sahibinin üstlenmesi, ürünü de izin sahibinin değerlendirmesidir. Benzer şekilde, bozuk orman alanlarının aşılama, canlandırma ve boşluk doldurma yoluyla verimli hale getirilmesine özel imar-ihya denir; başvuru süreci büyük ölçüde aynıdır.

Yasal dayanak: Hangi mevzuat uygulanıyor?

• 6831 sayılı Orman Kanunu (Yönetmeliğin dayanağı olan 57, 59, 60, 63, ek 5 ve ek 12. maddeler)
• Ağaçlandırma Yönetmeliği – Resmî Gazete: 23.10.2019, Sayı: 30927 (2012 tarihli eski yönetmeliği yürürlükten kaldırmıştır)
• 7310 sayılı Özel Ağaçlandırma Tamimi – OGM’nin uygulama esaslarını, türleri ve ekleri düzenleyen iç düzenlemesi
• Hazine arazileri için ayrıca Milli Emlak mevzuatı

Özel ağaçlandırma nerelerde yapılabilir?

Mevzuat, arazinin mülkiyetine göre farklı yollar öngörür. Bu yazıda Devlet ormanları ve Hazine arazileri üzerinde duruyoruz:

Arazi türü	Başvuru nereye?	En küçük saha	Üst sınır
Devlet ormanı (bozuk, açıklık vasıflı)	e-Devlet üzerinden – yalnızca Nisan ve Eylül aylarında	0,5 hektar	OGM belirler
Hazine arazisi	Defterdarlık / Mal Müdürlüğü (Milli Emlak mevzuatına göre)	2 hektar	Bir defada 300 hektar

Devlet ormanlarında hangi alanlara izin verilir, hangilerine verilmez?

İzin verilebilecek yerler: amenajman planında ve arazide fiilen verimli orman olmayan alanlar ile maden ruhsatı içinde kalıp Bakanlıkça izne konu edilmemiş alanlar.

İzin verilemeyecek başlıca yerler:

• Plan üzerinde bozuk görünse de zamanla verimli orman niteliği kazanmış alanlar
• Milli parklar, tabiat parkları, yaban hayatı geliştirme sahaları, muhafaza ormanları, özel çevre koruma bölgeleri, doğal/tarihi/arkeolojik sit alanları, kültür ve turizm koruma ve gelişim bölgeleri
• Otlatma planıyla ayrılan sahalar ve yaylak-kışlak geçiş yolları
• Madencilik nedeniyle doğal yapısı bozulmuş sahalar
• Deniz kıyı kenar çizgisinden itibaren 2.000 m, tabii göl kıyı kenar çizgisinden itibaren 500 m içindeki yerler (sakız ağacıyla yapılan ağaçlandırmalar deniz kıyısı sınırından muaftır)

Başvuru dönemleri ve 2026 durumu

Devlet ormanlarındaki özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya başvuruları her yıl Nisan ve Eylül aylarında olmak üzere iki dönemde e-Devlet sistemi üzerinden alınır.

Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma ve özel imar-ihya müracaatları, Nisan ve Eylül aylarında olmak üzere 2 dönem halinde alınır.

Ağaçlandırma Yönetmeliği, Madde 11

Önemli: OGM, yapılan başvuruların yoğunluğuna göre her dönem bazı illeri başvuruya kapatabilmektedir. Örneğin OGM’nin 23.03.2026 tarihli duyurusuyla 2026 Nisan döneminde yalnızca Ağrı, Ardahan, Iğdır, Hakkari, Bayburt, Erzurum, Kars, Nevşehir, Van, Aksaray, Muş, Çankırı, Kırşehir, Sivas, Erzincan, Gümüşhane, Kırıkkale, Niğde, Kayseri, Bitlis, Batman, Siirt ve Ankara illeri başvuruya açık tutulmuştur. Bir sonraki dönem Nisan 2027’dir; başvurudan önce OGM’nin o döneme ait duyurusunda ilinizin açık olup olmadığını mutlaka kontrol edin.

Adım adım: Devlet ormanında özel ağaçlandırma süreci

1. Saha tespiti (başvurudan önce)

Devlet ormanlarında ilk müracaat eden önceliklidir. Bu yüzden saha, başvuru ayı gelmeden belirlenmeli; amenajman planı, meşcere tipi, eğim, toprak derinliği vb. kontroller önceden yapılmalıdır.

2. Başvuru belgelerinin hazırlanması

• Meşcere haritası (serbest yeminli / serbest orman mühendisince imzalı)
• Koordinat özet çizelgesi – Danıştay 8. Dairesi kararı gereği Harita veya Harita ve Kadastro Mühendisince imzalı, isim/kaşeli olmalıdır
• Oda kayıt belgesi (Orman Mühendisleri Odası)

3. e-Devlet’ten başvuru ve başvuru bedeli

Başvuru e-Devlet üzerinden yapılır ve sıra numarası verilir. Başvuru bedeli maktudur, OGM tarafından her yıl yeniden belirlenir ve iade edilmez. Orman köyü nüfusuna kayıtlı olup o köyde oturanlardan bedelin yarısı alınır.

4. Hak sahipliğinin belirlenmesi

• Saha orman köyü sınırları dışındaysa: ilana gerek olmadan ilk başvuran hak sahibi olur.
• Saha orman köyü sınırları içindeyse ve başvuran o köy nüfusuna kayıtlı, en az 1 yıldır orada oturan biriyse: yine ilk başvuran hak sahibidir.
• Saha orman köyü sınırları içinde, başvuran ise köylü değilse: köyde 7 gün ilan yapılır. Bu sürede şartları taşıyan köylü başvurursa hak ona geçer; birden fazla köylü başvurursa ilanın bitişinden itibaren 15 gün içinde kura çekilir.
• Hızlı gelişen türlerle en az 10 hektarlık başvurularda ilan yapılmaz; ilk başvuran hak sahibi olur.

Hak sahibi, izin raporu için istenen belgeleri 15 gün içinde teslim etmelidir.

5. İzin raporu ve Genel Müdürlük değerlendirmesi

Bölge müdürlüğünce kurulan komisyon, sahayı idari, teknik ve hukuki yönden inceler ve hak sahipliği tutanağından itibaren 15 gün içinde izin raporu düzenler. Engel varsa gerekçesiyle yazılı olarak bildirilir. Bölge müdürlüğünün onayladığı rapor OGM’ye gönderilir; uygun görülürse uygulama projesi istenir.

6. Uygulama projesinin hazırlatılması

Uygulama projesi, OGM’nin belirlediği proje dispozisyonuna uygun olarak serbest ormancılık veya serbest yeminli ormancılık bürolarına hazırlatılır. Teslim süresi 60 gündür; talep edilirse 30 gün ek süre verilir. Ek sürede de teslim edilmezse izin raporu iptal edilir.

Proje aşamasında talep ettiğiniz tür sahanın yetişme koşullarına uygun değilse ormancılık bürosu sizi bilgilendirir ve uygun türler önerir; bunlardan birini kabul etmezseniz izin raporu iptal edilir. Bu nedenle tür seçimi, başvurudan önce bir orman mühendisiyle konuşulmalıdır.

7. Proje onayı, saha izni ve taahhüt senedi

İşletme müdürlüğü projeyi 30 gün içinde arazide ve büroda inceler; bölge müdürü onaylar. Ardından Bakanlıkça, projede belirtilen türün idare süresi boyunca saha izni verilir. Onayın tebliğinden itibaren 30 gün içinde taahhüt senedi verilmezse izin ve proje iptal edilir.

8. Saha teslimi ve işe başlama

Sahada boşaltılacak orman emvali yoksa 15 gün, varsa 60 gün içinde saha teslim edilir. Saha tesliminden itibaren 90 gün içinde işe başlanmalıdır; başlanmazsa izin iptal edilir.

9. Yıllık arazi kullanım bedeli

Devlet ormanındaki sahalar için OGM’nin her yıl belirlediği arazi kullanım bedeli, her yıl Ekim ayı sonuna kadar tek seferde ödenir. İki yıl üst üste ödenmezse proje ve saha izni iptal edilir.

Hazine arazisinde özel ağaçlandırma

Hazineye ait arazilerde başvuru, saha tespiti ve izin işlemleri Milli Emlak mevzuatına göre Defterdarlık veya Mal Müdürlüğü üzerinden yürütülür. Milli Emlak’ın verdiği ön izin süresi içinde uygulama projesi ormancılık bürosuna hazırlatılır, orman idaresince onaylanır; kira sözleşmesi ve saha teslimi Milli Emlak birimince onaylı projeye dayanılarak yapılır. En küçük saha 2 hektardır (imar planında ağaçlandırma alanı olarak ayrılan sahalar hariç). Ön izin süresi kaçırılırsa süreç düşer; bu nedenle projeye vakit kaybetmeden başlanmalıdır.

Hangi türlerle ağaçlandırma yapılabilir?

Devlet ormanlarında odun ürünü veren (sedir, kızılçam, karaçam vb.) veya odun dışı ürün veren (ceviz, badem, antepfıstığı, fıstıkçamı, zeytin, keçiboynuzu, kuşburnu vb.) orman ağaç ve ağaççık türleriyle saf ya da karışık ağaçlandırma yapılabilir. İzin verilen türler 7310 sayılı Tamimin ekindeki listede yer alır.

Projede belirtilmek kaydıyla:

• Ağaçların altında tıbbi, aromatik, yumrulu ve soğanlı bitkiler yetiştirilebilir.
• Açık alanlarda izin alanının %5’ini, teknik olarak ağaçlandırmaya uygun olmayan kısımlarda %10’unu geçmemek üzere bu bitkilere yer verilebilir.
• Kapalılık oluşana kadar toprak ıslahı için otsu bitkiler ekilebilir.

Bölgemiz için hatırlatma: Şanlıurfa ve çevresinde antepfıstığı, badem ve zeytin öne çıkan türlerdir; ancak sahanın yükseltisi, toprak derinliği, su durumu ve don riski türün başarısını doğrudan belirler. Tür kararı, saha etüdü sonrasında verilmelidir.

Sahada hangi tesisler yapılabilir?

Devlet ormanındaki özel ağaçlandırma sahalarında, uygulama projesinde gösterilmesi şartıyla: konteyner, karavan, prefabrik bekçi evi, taşınabilir tuvalet, hangar-depo, su deposu, sulama ve yangın havuzu, su isale hattı, su kuyusu, don kırıcı tesis, elektrik tesisi ve B tipi tali orman yolu yapılabilir. Bunların dışındaki yapılar ve amaç dışı kullanım izin iptaline yol açar.

Devir, ortaklık ve miras

• İzin sahibi, saha tesliminden sonra ortak alabilir; ortağa devir için ilk saha tesliminden itibaren 2 yıl geçmesi ve sahanın başarılı olması gerekir.
• Üçüncü kişiye devir için 3 yıl geçmesi ve sahanın başarılı olması gerekir.
• Saha bölünerek devredilemez; ortaklar tüm sahadan birlikte sorumludur.
• İzin sahibinin ölümü halinde haklar mirasçılara devredilebilir.
• Orman köylüsünün kendi köy sınırları içinde aldığı sahalar yalnızca aynı şartları taşıyan köylülere devredilebilir.

İzin hangi durumlarda iptal edilir?

• Taahhüt senedinin 30 gün içinde verilmemesi
• Saha tesliminden sonra 90 gün içinde işe başlanmaması
• Projeye aykırılıkta verilen sürede (en fazla 6 ay) eksikliklerin giderilmemesi
• Amaç dışı kullanımda verilen 30 günlük sürenin sonunda ikaza uyulmaması
• Arazi kullanım bedelinin iki yıl üst üste ödenmemesi

Sahalar her yıl en az bir kez denetim komisyonu veya ormancılık bürolarınca oluşturulan 3 orman mühendisi tarafından kontrol edilir.

Sık yapılan hatalar

• Sahayı başvuru ayında aramaya başlamak ve öncelik hakkını kaçırmak
• İmzasız veya yetkisiz kişilerce hazırlanmış evraklar ile başvurmak
• Yetişme ortamına uymayan türde ısrar edip izin raporunun iptal edilmesi
• Proje, taahhüt ve işe başlama sürelerini kaçırmak
• Arazi kullanım bedelini Ekim sonuna kadar ödemeyi unutmak

Sık sorulan sorular

Özel ağaçlandırma başvurusu ücretli mi?

Evet. Devlet ormanı başvurularında OGM’nin her yıl belirlediği maktu başvuru bedeli ödenir ve iade edilmez; orman köylülerinden yarısı alınır. Hazine arazilerinde Milli Emlak’ın belirlediği bedel uygulanır. Ayrıca uygulama projesi ve yıllık arazi kullanım bedeli maliyetleri vardır.

Başvurudan saha teslimine kadar süreç ne kadar sürer?

Mevzuattaki süreler toplandığında birkaç ay görünse de, ilan-kura, Genel Müdürlük değerlendirmesi ve Bakanlık izni nedeniyle uygulamada süreç çoğunlukla daha uzun sürer.

İzin ne kadar süreyle verilir?

Devlet ormanlarında saha izni, projede belirtilen türün idare süresi boyunca verilir.

Kimler başvuramaz?

Tarım ve Orman Bakanlığı personeline, eşlerine ve üçüncü dereceye kadar kan ve kayın hısımlarına Devlet ormanlarında özel ağaçlandırma izni verilmez.

Uygulama projesini kim hazırlar?

Proje, ormancılık ve orman ürünleri bürolarının kuruluş ve çalışma esaslarına göre kurulmuş serbest ormancılık veya serbest yeminli ormancılık büroları tarafından hazırlanır. Köy tüzel kişiliklerinin revizyon projeleri talep halinde orman idaresince de yapılabilir.

Ürün kime ait olur?

Özel ağaçlandırma sahasından elde edilen her türlü orman ürünü hak sahibi tarafından değerlendirilir. Odun üretimi amaçlı sahalarda, kapalılık oluştuktan sonra ormancılık bürolarına amenajman planı yaptırılır.

ES Mühendislik olarak nasıl yardımcı oluyoruz?

ES Mühendislik Serbest Yeminli Ormancılık Bürosu olarak Şanlıurfa ve çevre illerde özel ağaçlandırma sürecinin tüm teknik aşamalarında hizmet veriyoruz:

• Başvuru öncesi saha ön incelemesi ve uygunluk kontrolü (amenajman planı ve kıyı mesafesi kontrolü)
• İsteğe bağlı olarak İHA (drone) ile saha görüntüleme ve NetCAD ile harita altlıklarının hazırlanması
• Özel ağaçlandırma, özel imar-ihya ve özel fidanlık uygulama projelerinin hazırlanması ve revizyonu
• Tür seçimi ve yetişme ortamı değerlendirmesi
• Kapalılık sonrası amenajman planı ve yıllık izleme

Sahanız için ön değerlendirme yaptırmak isterseniz +90 414 347 70 25 numaralı telefondan bize ulaşabilirsiniz. Nisan 2027 başvuru dönemine hazırlanmak için en doğru zaman şimdidir.

Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Başvuru dönemleri, açık iller ve bedeller her yıl değişebilir; işlem yapmadan önce OGM’nin güncel duyurularını ve ilgili Orman İşletme Müdürlüğünü kontrol ediniz.

Kaynaklar

• Ağaçlandırma Yönetmeliği (RG 23.10.2019, sayı 30927) — Mevzuat Bilgi Sistemi
• 6831 sayılı Orman Kanunu — Mevzuat Bilgi Sistemi
• 7310 sayılı Özel Ağaçlandırma Tamimi — Orman Genel Müdürlüğü
• Özel Ağaçlandırma Başvuruları duyurusu (23.03.2026) — Orman Genel Müdürlüğü
• Özel Ağaçlandırma Başvuruları duyurusu (koordinat özet çizelgesi şartı) — Orman Genel Müdürlüğü